Braille Challenge 2025: samen vieren we braille
Afgelopen maand kwamen braillelezers uit heel Nederland en Vlaanderen samen in Amersfoort voor de finale van de Braille Challenge 2025. Een dag vol concentratie, plezier en verbondenheid. “De Braille Challenge is een vriendelijke competitie”, vertelt organisator Sandra Smit. “Maar boven alles vieren we braille. We laten zien hoe belangrijk het is om te blijven lezen en schrijven met je vingers.”
De challenge, die oorspronkelijk uit de Verenigde Staten komt, wordt sinds 2022 opnieuw in Nederland georganiseerd. Voor Sandra is dit inmiddels haar tweede jaar als organisator. Haar persoonlijke motivatie is stevig geworteld in haar liefde voor taal én in haar ervaring. “Ik heb ooit zelf meegedaan. En gewonnen!” zegt ze lachend. Maar ook vanuit haar achtergrond als brailletrainer weet ze hoe essentieel braille is: “Lees je niet meer in braille, dan verdwijnt je woordbeeld.”
Voorrondes, finale én veel creativiteit
De Braille Challenge bestaat uit landelijke voorrondes en een feestelijke finaledag. De voorrondes zijn laagdrempelig: iedereen is welkom. “Het is geen afvalrace”, benadrukt Sandra. “Deelnemers kunnen thuis meedoen of op locatie. We willen vooral mensen motiveren om braille te oefenen en elkaar te ontmoeten.”
Tijdens de finale wacht ieder jaar een geheel nieuwe uitdaging. Dit jaar draaiden de opdrachten om braille in praktische situaties. De beginners lazen braillelabels op kledinghangers en kruidenpotjes. Een laagdrempelige, maar verrassend uitdagende manier om braille in het dagelijks leven te herkennen. De groep ‘gemiddeld’ ging een stapje verder en moest bij een recept de juiste kruiden vinden én braillelabels op verzorgingsproducten lezen.
Voor de experts lag de lat nog hoger: zij beantwoordden vragen over allergenen aan de hand van een braillemenukaart en koppelden medicijnendoosjes aan de juiste informatie. “We willen elk jaar iets nieuws bedenken”, vertelt Sandra. “Iets creatiefs, praktisch én uitdagends. Zo ontdekken deelnemers hoe breed je braille eigenlijk kunt gebruiken.” De reacties waren hartverwarmend positief. “De finale-opdrachten vielen erg in de smaak. Mensen vonden het echt inspirerend.”
Een warm en hecht partnerschap
De organisatie van de Braille Challenge is een intensief traject en Sandra stond er dit jaar helaas grotendeels alleen voor. “Dat was best pittig”, vertelt ze openhartig. “Maar de vriendelijkheid en betrokkenheid van de deelnemers en de steun van alle partners maakten alles goed.”
Vereniging Onbeperkt Lezen speelt als partner een belangrijke rol. Naast financiële ondersteuning denkt de vereniging actief mee over keuzes en mogelijkheden. “Het was heel fijn om met de vereniging te kunnen sparren”, zegt Sandra. “Als je iets organiseert, is het prettig dat iemand met je meekijkt of een idee haalbaar is.” Daarnaast maken partners als Sensotec, CBB, Hable, Koninklijke Visio en Bartiméus de uitvoering van de challenge praktisch mogelijk. Van het beschikbaar stellen van ruimtes tot drukwerk en materialen. “De steun van onze partners is niet alleen prettig maar ook onmisbaar! Ik ben ze stuk voor stuk heel dankbaar.”
Dit jaar waren ook de prijzen extra speciaal. Ze werden ontworpen door Ann Conefrey, die al vanaf 2022 betrokken is. “Ann kwam met een idee dat heel goed past bij het braille-erfgoed”, legt Sandra uit. “De prijzen lijken een beetje op een medaille, met daarop het zijaanzicht van Louis Braille die precies tweehonderd jaar geleden zijn schrift presenteerde. Je kunt het reliëf voelen, heel bijzonder.”
Het belang van blijven lezen
De mix van samenwerking, creativiteit en trots op het brailleschrift sluiten naadloos aan bij waar het uiteindelijk om draait: het belang van blijven lezen. “Braille vraagt om onderhoud. Wie het niet vaak gebruikt, verliest langzaam de vaardigheid. Juist daarom is de challenge zo waardevol”, zegt Sandra. “Het is net als een vreemde taal. Als je het niet oefent, zakt het weg. De challenge is echt een stok achter de deur. Ik hoor regelmatig: ‘Hij komt er weer aan, ik pak weer een brailleboek!’”
De competitie werkt bovendien motiverend voor beginners. “We zien dat mensen die net starten door de challenge worden getriggerd om verder te gaan”, vertelt Sandra. “Ze volgen via ons een korte training, leren de eerste letters en je ziet hun zelfvertrouwen groeien.” In een tijd waarin spraaktechnologie steeds meer wordt gebruikt, blijft braille onvervangbaar voor woordbeeld, taalgevoel en zelfstandigheid. “En precies daarom wordt ieder jaar de Braille Challenge gehouden. Om deze vaardigheid te vieren, te delen en te versterken,” besluit Sandra.
Benieuwd wie de winnaars waren in 2025?
In de categorie 'Beginner' is Loes Bloo de winnaar van de Braille Challenge 2025. In de categorie 'Gemiddeld' zijn de nummers 1, 2 en 3: Marian Bommeljé, Mariecke Janssen en Ernad Jaskic. En in de categorie 'Expert' zijn de podiumplaatsen voor: Wim Pierik, Jesse Wienholts en Fenna Dijkstra.