Schrijversdag 2026: u komt toch ook?

Voor de leden van Vereniging Onbeperkt Lezen organiseren we dit jaar weer de Schrijversdag, een inspirerende dag vol verhalen, interessante schrijvers en nieuwe ontmoetingen in De Eenhoorn in Amersfoort. Dit keer is het thema 'Biografie'. Voor leden en hun begeleider is de Schrijversdag gratis toegankelijk. Nog geen lid? Voor 10 euro kunt u aanwezig zijn én wordt u direct lid of donateur van de vereniging. Aanmelden kan via info@onbeperktlezen.nl of 070 26 29 294.

Programma Schrijversdag 2026
Zaterdag 28 maart 2026
De Eenhoorn, Amersfoort

Dagvoorzitter en interviewer Lara Billie Rense

9.30 - 10.00 uur Inloop met koffie en thee
10.00 uur Opening met welkomstwoord
10.30 uur Lezing Hans Renders
11.45 uur Interview Marita Mathijsen

13.00 - 14.00 Lunch

14.00 uur Interview Harriët Duurvoort
15.00 uur Plenaire afsluiting van de dag
15.30 - 16 uur Afsluitende borrel

Speciale leestips van de Werkgroep Schrijversdag
Achter de schermen heeft de Werkgroep Schrijversdag de afgelopen periode met veel enthousiasme gewerkt aan de voorbereiding van de Schrijversdag. Maar dat niet alleen. Onze werkgroepleden Tonny van Breukelen, Jaap van der Hoest, Emilie de Lanoy Meijer en Dorry de Kruiff hebben ook speciale leestips samengesteld, zodat u zich goed kunt voorbereiden en nóg meer uit de dag haalt. 

De leestip van Tonny van Breukelen
Marita Mathijsen - Een vrije geest, het uitzonderlijke leven van Betje Wolff
Betje Wolffs naam was door de eeuwen heen verbonden met die van Aagje Deken. Marita Mathijsen koos bewust voor een biografie over Betje Wolff. Haar vriendin Aagje Deken, waar Betje 27 jaar mee samenwoonde, is figurant binnen dit levensverhaal. Een goede keuze. Door de aandacht voor alleen Betje Wolff krijgt de lezer een eerlijk beeld van deze unieke moedige vrouw, die leefde van 1738 tot 1804. Mathijsen noemde ´Een vrije geest´ een emobiografie. Ze wilde nadrukkelijk Betje Wolff als vrouw en kritisch schrijfster plaatsen in een voor Nederland, maar ook voor het huidige Europa, rumoerige tijd.

Einde achttiende eeuw schudde Europa op zijn grondvesten. De Franse revolutie zorgde voor een totale ommekeer in het politieke denken. Napoleon maakte hier handig gebruik van en in Nederland richtten republikeinen de Bataafse Republiek op. Wolff en Deken verhuisden naar Frankrijk omdat de grond onder hun voeten te heet werd. Na tien jaar keerden ze terug, berooid van geld en vertrouwen. Ze vestigden zich in Den Haag, waar ze beiden overleden in 1804. Ze stierven vlak na elkaar. Samen zijn ze begraven in Scheveningen op het intieme begraafplaatsje ‘Ter Navolging’. Deze biografie maakt overduidelijk dat Betje Wolff tijdens de Verlichting veel meer heeft betekend voor de Nederlandse letteren dan het boek dat haar beroemd maakte. De brievenroman ‘De historie van mejuffrouw Sara Burgerhart dat ze samen schreef met Aagje Deken, prijkte immers op vele eindexamenlijstjes. Marita Mathijsen heeft Betje Wolff, klein van stuk maar groot van geest, eindelijk de aandacht en waardering gegeven die ze verdient.

Marita Mathijsen
Een vrije geest, het uitzonderlijke leven van Betje Wolff
Boeknummers Passend Lezen
Audio a489083
Braille t372817

Betje Wolff en Aagje Deken
De historie van mejuffrouw Sara Burgerhart
Boeknummers Passend Lezen
Audio a114035
Braille t72339

De leestip van Emilie de Lanoy Meijer
Harriët Duurvoort - De dochter, herinneringen aan anderszijn
Bij toeval hoorde ik vorig jaar een interview met Harriët Duurvoort over haar toen net verschenen boek ‘De dochter, herinneringen aan anderszijn’, een biografie. Wat een indrukwekkend levensverhaal en wat gaf de schrijfster in dat interview een mooi en openhartig inkijkje in het schrijfproces. Ik heb het boek meteen bij Bibliotheek Passend Lezen (BPL) besteld en in één adem uitgelezen! Het betreft het lange en veelbewogen leven van de moeder van de schrijfster, geboren als kind van een Friese moeder en een zwarte vader, in 1928 als baby geadopteerd door een gereformeerd echtpaar uit Scheveningen. Een levenslange zoektocht naar identiteit in een steeds veranderende samenleving – een actueel thema en daarmee een maatschappelijk relevant boek. Hoe was het voor Harriët Duurvoort om over haar eigen moeder te schrijven, die gedurende het hele schrijfproces nog leefde en zelfs aanwezig was bij de boekpresentatie in 2025? Hopelijk krijgen we daar antwoord op tijdens de komende Schrijversdag als ze in gesprek gaat met Lara Billie Rense, de dagvoorzitter.

Harriët Duurvoort
De dochter, herinneringen aan anderszijn
Boeknummers Passend Lezen
Streaming a489397
Daisy-cd a489397
Braille t373814

De leestip van Dorry de Kruijff
Hans Renders
Het ABC van de biografie
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a455788

Overzicht in de vorm van 26 essays van de moderne biografie als literair en historisch genre.

Leestips van Jaap van der Hoest
Marita Mathijsen - Jacob van Lennep, een bezielde schavuit
Met ‘Een bezielde schavuit’ heeft Marita Mathijsen een rake titel aan haar biografie van Jacob van Lennep (1802 – 1868) gegeven. De gebiografeerde heeft geleefd als een deugniet. Hij week in niet ongunstige zin van regels af, maar liet zich altijd wel inspireren (door o.a. geloof, vrijmetselarij en literatuur). De tijd waarin hij leefde en werkte – vol ontwikkelingen en ingewikkeldheden – beïnvloedde hem, evenals zijn omgeving, zijn patriciërsfamilie en zeker ook zijn grootvader Cornelis en vader David Jacob (geleerden en voorname inwoners van Amsterdam). Jacob las en schreef al op 3-jarige leeftijd. Zijn moeder onderwees hem. Hij ging naar een Franse jongensschool, bezocht de Latijnse school gevolgd door het Athenaeum Illustre in Amsterdam, waarna hij rechten studeerde aan de Leidse universiteit. Zijn historische belangstelling werd door zijn grootvader en vader gestimuleerd. Buiten zijn opleidingen las hij veel.

Jacob schreef literaire werken: poëzie, historische romans, andere historische werken en een diversiteit aan andere geschriften. Hij werkte ook als jurist (voor inkomen en eer) en in politieke functies (was o.a. lid van de Tweede Kamer). Hij werd een man van aanzien die hulpvaardig was voor wie in problemen geraakte (zowel familieleden als vrienden). Hij hielp Multatuli aan een uitgever voor diens Max Havelaar (wat een ongunstige wending kreeg vanwege Jacobs wijzigingen waardoor de bedoelde aanklacht omgezet werd in een roman). Vrouwen waren en bleven belangrijk voor hem, ook nadat hij getrouwd was met de 10-jaar oudere Henriëtte Roëll (hij had buitenechtelijke kinderen).

De biografie richt zich wisselend op Jacob zelf, op zijn directe omgeving (familie, vrienden, literaire relaties) en op zijn producties en voorts op maatschappelijke en politieke ontwikkelingen in de periode van de negentiende eeuw, waarin hij leefde. Marita Mathijsen heeft uitgebreid onderzoek verricht in veel gevonden documenten en archieven en zodoende Jacob van Lennep uit zijn in papieren besloten geschiedenis getild. Dat is een grote prestatie die waardering verdient.

Marita Mathijsen
Jacob van Lennep, een bezielde schavuit
Boeknummer Passend Lezen 
Streaming en daisy cd a452871

Andere werken van Marita Mathijsen, aanwezig in de collectie van Passend Lezen
Marita Mathijsen
Gij zult niet lezen
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a145526
Voordracht over de bezwaren die in de eerste helft van de 19e eeuw, met name vanuit confessionele hoek werden gemaakt tegen het lezen.

Marita Mathijsen
Verliefd op het verleden (ontboezemingen van een letterkundige)
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a403325
Onder andere en selectie van auteurs maandelijkse columns in NRC Handelsblad, waarin een beeld wordt geschetst van het leven van een vrouwelijke wetenschapper die zich voornamelijk bezighoudt met letterkunde van de negentiende eeuw, maar tegelijkertijd als mens midden in de moderne tijd staat.
(NB: Verschenen in boekvorm in 2004; inhoud gedeeltelijk niet actueel meer)

Marita Mathijsen
De gemaskerde eeuw
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a360033
De gemaskerde eeuw is het eerste boek in Nederland waarin de mentaliteit van de negentiende eeuw geanalyseerd wordt. Marita Mathijsen, bij uitstek een kenner va onze voorouders, toont aan dat er achter het masker van de deugdzaamheid een samenleving schuilgaat die volop in beweging was. Kenmerk is de betrokkenheid bij het maatschappelijk welzijn dat zich uit een verlicht streven naar emancipatie en humanisering. Dat alles ging gepaard met duistere praktijken, bloei van ondeugden, excessen en machtswellust. Maria Mathijsen past de methode van New Historicism toe, waarin literatuur en documenten door elkaar gebruikt worden om het debat van de tijd te laten zien. De gemaskerde eeuw is ingedeeld in drie delen die corresponderen met het menselijk lichaam: het onderlijf (de seksualiteit), het middenlijf (de realiteit) en het hoofd (de idealen). Het boek heeft onze visie op de eeuw blijvend veranderd en is een standaardwerk voor de negentiende eeuw geworden.

Hoorcollege
Marita Mathijsen
De waarde van het woord
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a445086
Over de Nederlandse literatuur en cultuur in de 19e eeuw. Marita Mathijsen vertelt op inspirerende wijze over de veranderingen in die tijd. Daarbij legt zij dwarsverbanden tussen schilderkunst en letterkunde, tussen boekproductie en onderwijs, tussen politiek en literatuur. Met aandacht voor o.a. de schrijvers/dichters Bilderdijk, Van Lennep, Beets, Bosboom-Tousaint, Multatuli, Kloos en Gorterer. 

Aanvullende leestips van Jaap van der Hoest
Ik heb een zoektochtje ondernomen naar (in de collectie van Passend Lezen aanwezige) goed geschreven en interessante biografieën. Ik heb er 8 gevonden die ik met de boeknummers van Passend Lezen in een lijstje heb gezet. Alle 8 biografieën heb ik gelezen. Ik noem het suggesties. Wat mij betreft zijn het aanbevelingen.

Van Eise Eisinga, bouwer planetarium in Franeker en actief burger (1744 – 1828)
Sandra Langereis
Machineman (de tijden van Eise Eisinga)
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a488254

Van Hella S. Haasse, schrijfster (1918 – 2011)
Aleid Truijens
Leven in de verbeelding
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a477619
Braille t341118
E-boek: t353131

Van Juliana, koningin en prinses (1909 – 2004)
Juliana (vorstin in een mannenwereld)
Jolande Withuis
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a448198
Braille t310018
E-boek t361287

Van Remco Campert, dichter en schrijver (1929 -2022)
Mirjam van den Hengel
Een knipperend ogenblik
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a455061
Braille t321121
E-boek t361283
Bijzonderheid: deze biografie heeft de vorm van een geschreven portret gekregen en verscheen nog tijdens het leven van Remco Campert.

Van Simon Vestdijk, schrijver van o.a. 52 romans (1898 – 1971)
Wim Hazeu
Vestdijk, een biografie
Boeknummer Passend Lezen
Streaming en daisy cd a407994

Van Joop den Uyl, politicus en minister-president (1919 – 1987)
Anet Bleich
Dromer en doordouwer
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a415634
Braille t231993

Van Annie M.G. Schmidt, schrijfster (1911 – 1995)
Annejet van der Zijl
Anna, het leven van Annie M.G. Schmidt
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a360049
Braille t339606
E-boek t363873

Van Jan Wolkers, schrijver, beeldhouwer en schilder (1925 – 2007)
Onno Blom
Het litteken van de dood
Boeknummers Passend Lezen
Streaming en daisy cd a451937
Braille t316670
E-boek t362499